Powrót do strony głównej


  Prezesi Lubelskiej Izby Lekarskiej

w roku 1947

Dr med. Cyprian Franciszek Chromiński

Lekarz, bakteriolog i analityk, kierownik filii Państwowego Zakładu Higieny w Lublinie. Ur. 16 września 1888 r. we wsi Chromna, pow. Siedlce, w rodzinie drobnoszlacheckiej, syn Floriana i Władysławy. Uczył się w wiejskiej szkole elementarnej w Zbuczynie, a po śmierci ojca wyjechał do swego przyrodniego brata do Tyflisu (obecnie Tbilisi). Kształcił się tam w czteroletniej wojskowej szkole felczerskiej, po czym, odbywszy 6-letnią służbę w armii rosyjskiej, zdał (zaocznie) maturę w gimnazjum rosyjskim. W latach 1913-1917 studiował na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu w Kijowie. Dyplom dr. med. uzyskał 16 września 1918 roku, a następnie nostryfikował go na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego 18 marca 1920 roku.

W latach 1917-1918 dokształcał się w Kijowie, w klinice chorób wewnętrznych u prof. Obrazcowa. Od 1917 r. służył w armii carskiej, a od stycznia 1919 roku, po powrocie do kraju, pełnił w wojsku polskim obowiązki lekarza w stopniu porucznika.

Po demobilizacji, począwszy od 1 lipca 1922 r., pracował w szpitalu i kasie chorych w Dąbrowie Górniczej, a od 1 lipca 1925 r. podjął pracę w Lublinie jako kierownik lubelskiej filii Państwowego Zakładu Higieny. Pracował w niej nieprzerwanie do 15 września 1952 roku. Ponadto od 1925 r. aż do końca życia prowadził w Lublinie własne laboratorium analityczne, które mieściło się początkowo przy ul. Chopina, a od 1935 r. przy ul. Ogrodowej 8.

W okresie okupacji niemieckiej niósł pomoc rodzinom lekarzy poległych lub osadzonych w obozach.

Był również aktywnym członkiem komitetu niesienia pomocy więźniom obozu koncentracyjnego na Majdanku.

Począwszy od lipca 1944 r. przez kil-ka miesięcy pełnił funkcję naczelnika Wydziału Zdrowia Urzędu Wojewódzkiego w Lublinie.

Przyczynił się także do zorganizowania w miejsce filii PZH Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej, która mieściła się wówczas przy ul. Uniwersyteckiej. Był inicjatorem i współzałożycielem Wytwórni Surowic i Szczepionek powstałej w listopadzie 1944 r. na bazie filii PZH w Lublinie. Początkowo produkowano tam szczepionkę przeciwko durowi plamistemu metodą prof. Rudolfa Weigla (1883- -1957) ze Lwowa.

Dr C. Chromiński przyczynił się do zorganizowania Zakładu Mikrobiologii Lekarskiej kierowanego podówczas przez prof. Ludwika Hirszfelda (1884-1954), a działającego w ramach Wydziału Lekarskiego UMCS, zaopatrując go w aparaturę, chemikalia i szkło laboratoryjne zdobyte podczas okupacji hitlerowskiej. Częściowo wyposażył również inne laboratoria powstające przy szpitalach lubelskich.

Opuściwszy w 1952 r. posadę w Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej, pracował krótko jako kierownik laboratorium przy PSK-3. Następnie, niemal do ostatnich dni życia, był kierownikiem Pracowni Wassermanowskiej w Wojewódzkiej Przychodni Skórno-Wenerologicznej. Jako dyrektor tej placówki w latach 1962-64 przyczynił się w dużym stopniu do wzniesienia dla niej nowego budynku.

W 1948 roku, kiedy na terenie pow. hrubieszowskiego wybuchła epidemia nieznanej choroby, udał się tam i na podstawie badań bakteriologicznych oraz posiewów rozpoznał gorączkę błotną wywołaną przez leptospirozy. W Polsce dotychczas ta choroba nie była znana. Zachorowało wówczas w woj. lubelskim około 2000 osób.

Dr C. Chromiński od 1925 r. był członkiem Lubelskiego Towarzystwa Lekarskiego, w okresie od 4 stycznia 1932 r. do 18 stycznia 1934 r. pełnił funkcję sekretarza towarzystwa, a od 17 grudnia 1944 r. do 20 stycznia 1947 r. był jego prezesem.

Na posiedzeniach tegoż towarzystwa wygłaszał interesujące referaty z dziedziny bakteriologii i epidemiologii.

Był również działaczem Izby Lekarskiej Lubelskiej. 22 listopada 1931 r. został wybrany na zastępcę członka Rady Izby Lekarskiej Lubelskiej. Od 3 lutego 1935 r. aż do II wojny był członkiem 3-osobowej Komisji Rewizyjnej, a 1 stycznia 1947 roku, po odejściu W. Klepackiego, został wybrany na prezesa izby i funkcję tę pełnił do 9 października 1947 roku. Od 19 października 1947 r. do 1950 roku, to jest do rozwiązania izb lekarskich, ponownie wchodził w skład 3-osobowej Komisji Rewizyjnej.

Od 1935 r. działał również w Związku Lekarzy Państwa Polskiego.

W 1938 r. otrzymał Złoty Krzyż Zasługi za pracę zawodową i społeczną, natomiast po II wojnie światowej został odznaczony Srebrnym i Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz odznaką „Za Wzorową Pracę w Służbie Zdrowia”.

Zmarł 22 maja 1970 r. w Lublinie i został pochowany na cmentarzu przy ul. Lipowej.

Z poślubioną w 1924 r. Haliną Haberko (1900-1977) miał troje dzieci, późniejszych lekarzy: Tadeusza Teofila, ur. w 1925 r. – radiologia, Hannę Krystynę, zamężną Zdanowicz, ur. w 1927 r. – pediatrę oraz Janusza Wojciecha, ur. w 1931 r. – chirurga dziecięcego.

Ludwik Kowieski


Powrót do strony głównej

HTML